W Polsce od wielu lat utrzymuje się spadkowa tendencja w pogłowiu bydła. Tempo spadku pogłowia jest zróżnicowane. W latach 1990-1996 szybko zmniejszało się pogłowie krów mlecznych (-5,7% rocznie) i bydła pozostałego (-5,8% rocznie). W późniejszym okresie tempo spadku pogłowia krów mlecznych było coraz wolniejsze. W latach 1997-2003 wynosiło ono średnio w roku 2,2%, a w latach 2004-2007 -1,7%.

Tempo spadku pozostałego bydła było bardziej zróżnicowane. W latach 1997-2003 wynosiło ono -6,1% w skali roku. W latach 2004-2007 w grupie pozostałego bydła nastąpiło odwrócenie tendencji spadkowej i zwiększało się średnio w roku o 2,1%. Wynikało to ze wzrostu popytu eksportowego oraz cen na wołowinę i cielęcinę. W średnim okresie przewiduje się, że pogłowie bydła wykazywać będzie lekką tendencję spadkową.

Tempo spadku pogłowia krów mlecznych szacuje się na 1,8% rocznie. W 2020 roku może ono wynosić 1,9 mln sztuk. Może natomiast zwiększyć się pogłowie krów mamek do 66 tys. sztuk. Zmniejszenie licz by krów wpływać będzie na obniżenie liczby urodzeń cieląt, których tempo spadku może wynosić 1,8%. Tendencje te determinować będą zmiany w pozostałych grupach zwierząt i produkcji żywca. Uboje bydła mogą się zmniejszać o 2,1% rocznie, cieląt o 1,9%. Zmiany w systemach wsparcia produkcji zwierzęcej w państwach UE-15, polegające na oddzieleniu dopłat bezpośrednich od produkcji, zmniejszają popyt eksportowy na żywe zwierzęta.

Przewiduje się, że tempo spadku eksportu żywego bydła i cieląt wyniesie 2,2% rocznie. W Polsce hoduje się głównie bydło rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, o mlecznym kierunku użytkowania. W latach 1990-2004 krowy stanowiły od 48% do blisko 53% ogółu pogłowia w kraju. Od 2005 roku zmniejsza się udział krów w pogłowiu. Przewiduje się, że w 2020 roku będzie on wynosił 40%.

Zmiany w poziomie i strukturze pogłowia decydować będą o produkcji i podaży wołowiny oraz jej cenach. Pogłowie bydła w UE również charakteryzuje się tendencją spadkową. Tempo spadku jest jednak niższe niż w Polsce (0,6-0,8% rocznie).

Prof. dr hab. Stanisław Stańko
Katedra Ekonomiki Rolnictwa i Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych SGGW
Biuletyn Informacyjny ARR - Kwiecień 2009